Г. Лхагвасүрэн: Сайн хуулийн зөвлөгөө таны бизнесийн ирээдүйг заах луужин

01

Цэц Партнерсийн үйл ажиллагаа

2017 онд байгуулагдсан “Цэц Партнерс” хуулийн фирм өдгөө Улаанбаатар хотод хоёр салбартай бөгөөд нийт дөрвөн өмгөөлөгч, зургаан туслах ажилтантайгаар үйл ажиллагаа явуулж буй. Сүүлийн найман жилийн хугацаанд тус фирмтэй тогтмол хамтран ажилладаг харилцагч байгууллагын тоо тасралтгүй өссөөр байгаа аж.

Тэд “Алко Групп”, “Практикал Даатгал”, “Милая Фүүдс”, “Хөдөө аж ахуйн корпораци” ТӨХХК зэрэг байгууллагад өдөр тутмын эрх зүйн зөвлөгөө өгч, авлага барагдуулах ажиллагаа, гэрээ хэлцэл, тендерийн процесс, маргаан шийдвэрлэлт гэх мэт олон талт үйл ажиллагаанд хууль зүйн дэмжлэг үзүүлэх зэргээр байнгын хамтран ажиллаж буй.

Бизнесийн өдөр тутмын харилцаанд байнга тулгардаг эрсдэлүүд болон томоохон гэрээ хэлцэл хийх үеийн тодорхойгүй байдлыг бид урьдчилан тооцож, хожим маргаан үүсэх асуудал бүрийн шийдлийг гэрээнд тодорхой зааж өгөхийг чухалчилдаг.

Г. Лхагвасүрэн

02

Үүсгэн байгуулагчийн боловсрол, туршлага

Г. Лхагвасүрэн 2020–2022 онд Санхүү, эдийн засгийн их сургуульд бизнесийн удирдлагаар магистрын зэрэг хамгаалжээ. Одоогоор “Цэц Партнерс” ХХК-ийн үйл ажиллагааг тогтвортой удирдан явуулахын зэрэгцээ МУИС-д хууль зүйн докторантаар суралцаж буй.

Тэрбээр хуулийн салбартаа даатгалын чиглэлээр мэргэшсэн өмгөөлөгч бөгөөд өмнө нь “Практикал Даатгал”-д Нөхөн төлбөрийн албаны даргаар дөрвөн жил ажилласан туршлагатай.

Бизнес эрхлэгчид эхлэлийн цэг дээрээ бүх асуудал, тодорхойгүй байдлаа хуулийн хүрээнд тодруулж, мэргэжлийн хуульчаас зөвлөгөө авбал учирч болох олон эрсдэлээс өөрийгөө хамгаалж чадна. Нэг үгээр, хууль зүйн үйлчилгээ шатраар бол гурван нүүдлийн цаадах эрсдэлийг танд тод томруун харуулж өгдөг стратегийн хэрэгсэл юм.

03

Даатгалын маргааны шүүхийн шийдвэрийн судалгаа

Г. Лхагвасүрэн өмгөөлөгч “Даатгалын маргаанд гарсан шүүхийн шийдвэрийн дүн шинжилгээ” судалгаагаа Legal Data платформд нийтэлжээ. Уг судалгаандаа 2019–2024 оны хооронд өрнөсөн даатгалтай холбоотой хэрэг, маргааныг шүүх хэрхэн шийдвэрлэсэн талаар дэлгэрэнгүй судалснаа багтаасан байна.

Энэ чиглэлээр Монголд 2016 онд хийсэн судалгаа бий. Гэтэл түүнээс хойш 2024 он хүртэл бизнесийн орчин болон даатгалын гэрээнүүд бүгд өөрчлөгдсөн тул өнөөдөр шүүх уг хэрэг, маргааныг хэрхэн шийдэж байгааг судлах нь зүйтэй гэж үзжээ.

Г. Лхагвасүрэн 2019 оноос хойш ИЗОУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн төгсөх дамжааны оюутнуудад даатгалын эрх зүй, хуулийн хэрэглээ сэдвээр хичээл орж байна. Судалгаагаа эхлэхдээ оюутнуудаас сонгон шалгаруулалт явуулж, туслах судлаачаар гурван оюутныг сонгон ажиллуулжээ. Энэхүү судалгааны тайлангаас иргэд даатгалын тухай ерөнхий ойлголт авах, мэргэжлийн хуульчид хуулийн хэрэглээний хувьд чиглэл авч болохуйц жишгийг олж үзэх боломжтой.

Судалгаагаар нийт даатгалын маргааны дийлэнх хувийг нөхөн төлбөрөө авч чадахгүй байгаа асуудал эзэлж буй гэх дүн гарчээ. Харин уг маргааны 70 гаруй хувьд шүүх нөхөн төлбөрийг олгохоор шийдвэрлэсэн байдаг. Энэ нь даатгалын компаниуд үндэслэлгүйгээр нөхөн төлбөр олгохоос татгалздаг үр дүнг харуулж байна. Шүүхэд хандсан иргэдийн цаана төвөгшөөгөөд хандаагүй хүн олон байж болох бөгөөд судалгааны үр дүнгээр нөхөн төлбөрийг үндэслэлгүйгээр олгохгүй байх тохиолдол цөөнгүй байгааг онцолжээ.

04

Олон улсын хамтын ажиллагаа

Тэд 2025 онд БНХАУ-ын хуулийн фирмүүдтэй хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулахаар төлөвлөж байв. Монголын олон компани БНХАУ-аас хөрөнгө оруулалт, тоног төхөөрөмж, бараа материал авдаг. Үүнээс гадна хоёр улс олон салбар, чиглэлд хамтын ажиллагаатай мөнхийн хөрш орнууд юм. Фирмийн үйлчлүүлэгчдийн дунд БНХАУ-ын иргэн, хуулийн этгээд олон байдаг тул урд хөршийн хуулийн фирмүүдтэй харилцаа тогтоож, хамтран ажиллах нь цаг үеийн шаардлага болсныг онцолжээ.

Фирм хятад хэлтэй хуульчийнхаа тоог нэмэхээр ажиллаж байна. Ингэснээр Хятадын талтай холбоотой маргаан, асуудал үүсэхэд хуулийн мэргэжлийн баг хоёр улсын хууль зүйн орчинд үндэслэн үр дүнтэй хамтран ажиллах боломж бүрдэнэ.

05

Мэргэжлийн үнэт зүйл

Г. Лхагвасүрэн хуулийн фирм бусад бизнестэй адил өөрийгөө магтсан маркетинг хийх нь тийм ч зохистой биш, хамгийн төгс маркетинг бол амнаас ам дамжин яригдах явдал гэж үздэг. Хууль зүйн үйлчилгээ үзүүлж байгаа бол боломжит бүхнийг хийлээ гэсэн мэдрэмжийг үйлчлүүлэгчдээ төрүүлэх ёстой. Үйлчлүүлэгчид зөвхөн гэрээнд заасан хэрэг, маргаанаар хязгаарлахгүйгээр хувийн өмгөөлөгчтэй болсон мэт хамтын харилцааг үнэнчээр, тасралтгүй байлгах нь хамгийн хүчтэй маркетинг бөгөөд тэр үйлчлүүлэгч дараагийн үйлчлүүлэгчийг зуучилна гэж тайлбарлажээ.

Зарим талаар хуульчид сэтгэл зүйн үйлчилгээ үзүүлж буй мэт санагдах үе бий. Их хэмжээний өрөнд орсон, төлөх ёсгүй хохирлыг барагдуулах болчихсон зэрэг хүнд нөхцөлд орсон олон хүн ханддаг. Тэд хуулийн хамгаалалт, өөрсдийн эрх үүргээ ойлгож мэдсэний дараа бага ч гэсэн итгэл, найдвар тээгээд гардаг. Энэ утгаараа зөвхөн хуулийн зөвлөгөө өгөөд зогсохгүй сэтгэл зүйн дэмжлэг үзүүлж байгаа мэт санагддаг нь мэргэжлээрээ бахархах нэг шалтгаан болдог гэжээ.

Өмгөөлөгч хүн хэн нэгнийг хуулийн мэдлэггүйгээсээ болж хохирч үлдэхээс хамгаалаад зогсохгүй, эдийн засаг болон сэтгэл санааны хувьд амар тайван, баталгаатай орших боломжийг бүрдүүлж өгдөг.

Г. Лхагвасүрэн